Upadłość konsumencka w Gdyni i Gdańsku — kiedy warto złożyć wniosek? Przewodnik 2026

W skrócie

Upadłość konsumencka to sądowe postępowanie oddłużeniowe dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które utraciły zdolność do regulowania swoich zobowiązań. W 2026 r. najważniejsze ramy postępowania to:

• Opłata sądowa od wniosku: 30 zł (art. 76a ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
• Wniosek składa się elektronicznie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ).
• Sąd domniemywa niewypłacalność po 3 miesiącach opóźnienia w spłacie zobowiązań (art. 11 Prawa upadłościowego).
• Plan spłaty wierzycieli trwa standardowo do 36 miesięcy, w przypadku rażącego niedbalstwa lub umyślności — od 36 do 84 miesięcy.
• Niektóre długi (alimenty, grzywny, kary, odszkodowania za przestępstwa) nie podlegają umorzeniu.

Upadłość konsumencka nie jest „natychmiastowym wymazaniem długów”. To realne, ale wymagające postępowanie sądowe, w którym konsekwencje obejmują m.in. zarząd nad majątkiem przez syndyka i wpis do rejestrów. W tym artykule znajdziesz pełny opis procedury, kosztów i ryzyk dla mieszkańców Trójmiasta.

Kiedy mówimy o niewypłacalności

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. — Prawo upadłościowe, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do regulowania zobowiązań, jeżeli opóźnienie w spłacie przekracza 3 miesiące.

To kluczowe rozróżnienie. Niewypłacalność to nie tylko brak pieniędzy w danym momencie — to trwały stan, w którym dłużnik nie jest w stanie regulować zobowiązań na bieżąco. W praktyce oznacza to sytuację, w której:

• dochody nie wystarczają na pokrycie minimalnych kosztów życia i jednoczesną spłatę rat,
• liczba wierzycieli i kwota zadłużenia rośnie,
• pojawiają się egzekucje komornicze,
• zaciągane są kolejne zobowiązania na spłatę poprzednich.

Sama trudna sytuacja finansowa nie jest jeszcze powodem do złożenia wniosku — sąd ocenia, czy doszło do realnej i trwałej niewypłacalności. Z drugiej strony zwlekanie z analizą sytuacji często pogłębia problem: każdy kolejny miesiąc oznacza wyższe odsetki, kolejne koszty egzekucyjne i pogarsza zdolność do późniejszego oddłużenia.

Koszty postępowania upadłościowego — pełna tabela

Opłata 30 zł to jeden z najniższych kosztów sądowych w polskim systemie prawnym. Jest stała — taka sama dla osoby zadłużonej na 20 000 zł i na 2 000 000 zł.

Wynagrodzenie syndyka regulują przepisy Prawa upadłościowego (art. 491⁹). Wynosi od jednej czwartej do dwukrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat z zysku w IV kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa GUS. W 2026 r. przedział ten wynosi orientacyjnie od 2 308 zł do 18 457 zł netto, powiększone o VAT.

Kto pokrywa koszty syndyka, jeśli dłużnik nie ma majątku? Tymczasowo Skarb Państwa. Następnie:

• jeżeli sąd ustali plan spłaty wierzycieli — koszty są doliczane do planu i spłacane przez upadłego ratalnie,
• jeżeli sąd umorzy zobowiązania bez ustalania planu spłaty — koszty pozostają obciążeniem Skarbu Państwa.

Brak majątku nie jest więc przeszkodą w złożeniu wniosku.

Procedura krok po kroku

Krok 1. Analiza sytuacji finansowej

Przed złożeniem wniosku należy ocenić, czy w danej sprawie zachodzi realna niewypłacalność, jakie są szanse na uzyskanie postanowienia o ogłoszeniu upadłości i jaki tryb postępowania będzie najwłaściwszy. Znaczenie mają:

• wysokość i struktura zadłużenia (kredyty, pożyczki, zobowiązania publicznoprawne),
• przyczyny niewypłacalności,
• posiadany majątek (nieruchomości, ruchomości, oszczędności),
• dochody i koszty utrzymania,
• liczba i charakter wierzycieli,
• toczące się egzekucje.

Krok 2. Zgromadzenie dokumentów

Do wniosku potrzebne są m.in.:

• spis wierzycieli z adresami i kwotami zobowiązań,
• spis wierzytelności spornych,
• spis majątku z szacunkową wyceną,
• wykaz dochodów i kosztów utrzymania,
• dokumenty potwierdzające niewypłacalność (wypowiedzenia umów, wezwania do zapłaty, zawiadomienia o egzekucji),
• opis przyczyn niewypłacalności,
• akty stanu cywilnego, dokumenty dotyczące osób na utrzymaniu.

Brak dokumentów nie blokuje postępowania, ale utrudnia rzetelne opisanie sprawy i może wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie.

Krok 3. Złożenie wniosku przez KRZ

Od 1 grudnia 2021 r. wnioski o ogłoszenie upadłości konsumenckiej składa się wyłącznie elektronicznie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ). System wymaga założenia konta i użycia podpisu zaufanego (Profil Zaufany, e-dowód, podpis kwalifikowany).

Osoby, które nie są w stanie samodzielnie złożyć wniosku elektronicznie, mogą skorzystać z pomocy w biurze podawczym sądu — pracownik wprowadzi wniosek do systemu w imieniu dłużnika.

Krok 4. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości i wyznaczenie syndyka

Po analizie wniosku sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości albo o oddaleniu wniosku. Wraz z ogłoszeniem upadłości sąd wyznacza syndyka — licencjonowanego doradcę restrukturyzacyjnego, który przejmuje zarząd nad majątkiem upadłego.

Z chwilą ogłoszenia upadłości:

• naliczanie odsetek od zobowiązań zostaje wstrzymane,
• postępowania egzekucyjne ulegają zawieszeniu, a po uprawomocnieniu — umorzeniu,
• upadły traci zarząd nad swoim majątkiem (przejmuje go syndyk),
• informacja o upadłości jest jawna w KRZ.

Krok 5. Działania syndyka i likwidacja masy upadłości

Syndyk:

• ustala skład masy upadłości (majątek przeznaczony na spłatę wierzycieli),
• sporządza listę wierzytelności,
• prowadzi likwidację majątku (sprzedaje składniki, jeśli istnieją),
• ocenia sytuację dłużnika i przygotowuje projekt planu spłaty wierzycieli lub wniosek o umorzenie zobowiązań bez planu spłaty.

Krok 6. Plan spłaty lub umorzenie

Sąd, na podstawie pracy syndyka, podejmuje jedno z czterech rozstrzygnięć:

• ustalenie planu spłaty wierzycieli — okres próbny, w którym upadły spłaca zobowiązania w wysokości dostosowanej do swoich realnych możliwości zarobkowych,
• umorzenie zobowiązań bez ustalenia planu spłaty — w sytuacjach, gdy sytuacja dłużnika trwale uniemożliwia jakiekolwiek spłaty,
• warunkowe umorzenie zobowiązań bez ustalenia planu spłaty — z okresem próbnym, w którym sąd może uchylić umorzenie, jeśli sytuacja dłużnika ulegnie poprawie,
• odmowa ustalenia planu spłaty lub umorzenia — w przypadkach, w których przesłanki do oddłużenia nie zostały spełnione.

Krok 7. Wykonanie planu i całkowite oddłużenie

Po prawidłowym wykonaniu planu spłaty (lub po umorzeniu zobowiązań) pozostała część długów ulega umorzeniu. Upadły odzyskuje pełną zdolność do dysponowania swoim majątkiem i dochodami.

Plan spłaty: 36 czy 84 miesięcy?

To jeden z najważniejszych elementów postępowania, bezpośrednio wpływający na życie upadłego przez kolejne lata.

Standardowo plan spłaty wierzycieli ustala się na okres do 36 miesięcy. Sąd bierze pod uwagę realne możliwości zarobkowe upadłego, koszty utrzymania jego i osób pozostających na jego utrzymaniu, ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności i stopień ich zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym.

Jeżeli sąd uzna, że upadły doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłaty ustala się na okres od 36 do 84 miesięcy. Co istotne — wina dłużnika nie blokuje samego ogłoszenia upadłości, ale wpływa na długość okresu próbnego.

W trakcie wykonywania planu spłaty wierzyciele nie mogą prowadzić egzekucji wierzytelności powstałych przed ogłoszeniem upadłości. Daje to upadłemu realny okres ustabilizowania sytuacji finansowej.

Czego upadłość konsumencka nie umarza

Upadłość konsumencka nie kończy wszystkich zobowiązań. Nie podlegają umorzeniu m.in.:

• alimenty,
• renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
• kary grzywny i inne kary orzeczone w postępowaniu karnym,
• nawiązki i świadczenia pieniężne orzeczone wobec sprawcy przestępstwa,
• obowiązek naprawienia szkody i zadośćuczynienie wynikające z wyroku karnego,
• zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił we wniosku, jeśli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Jest to jeden z najczęstszych elementów, w którym osoby rozważające upadłość mają błędne wyobrażenia. Szczególnie dotyczy to alimentów — postępowanie upadłościowe nie zwalnia z obowiązku ich płacenia, choć może wpływać na sposób ich egzekwowania.

Ryzyka i konsekwencje, których trzeba być świadomym

Mieszkanie i nieruchomości. Jeżeli upadły posiada nieruchomość, wchodzi ona do masy upadłości i może zostać sprzedana przez syndyka. Prawo chroni jednak przed bezdomnością — z sumy uzyskanej ze sprzedaży lokalu mieszkalnego syndyk wydziela kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu w danej miejscowości za okres od 12 do 24 miesięcy.

Samochód i ruchomości. Wartościowe ruchomości (samochody, sprzęt, oszczędności) wchodzą do masy upadłości. Syndyk nie zabiera natomiast przedmiotów codziennego użytku ani narzędzi niezbędnych do pracy zarobkowej.

Wynagrodzenie. Syndyk pobiera część wynagrodzenia upadłego na poczet masy upadłości, ale musi pozostawić mu kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto (3 605,85 zł netto).

Wpis do rejestrów. Informacja o upadłości pozostaje widoczna w KRZ przez okres prowadzenia postępowania i wykonywania planu spłaty. W rejestrach kredytowych (m.in. BIK) wpis może utrzymywać się znacznie dłużej — do około 10 lat — i wpływa na zdolność kredytową w przyszłości.

Weryfikacja przeszłych transakcji. Syndyk może analizować transakcje upadłego z ostatnich 5 lat, m.in. pod kątem czynności, które mogły wyrządzić szkodę wierzycielom (np. nieodpłatne przeniesienie majątku na osoby bliskie). W skrajnych przypadkach takie czynności mogą zostać podważone (skarga pauliańska).

Sankcyjne umorzenie postępowania. Jeżeli upadły nie współpracuje z syndykiem, zataja informacje lub nie wydaje majątku, sąd może umorzyć postępowanie w trybie sankcyjnym. W takiej sytuacji długi pozostają, egzekucje są wznawiane, a kolejny wniosek o upadłość można złożyć dopiero po 10 latach.

Sąd właściwy dla mieszkańców Gdyni i Gdańska

Sprawy upadłościowe konsumentów rozpoznaje sąd rejonowy — wydział gospodarczy ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych — właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika.

Dla mieszkańców Trójmiasta właściwym sądem jest Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku (Wydział VI Gospodarczy). Obejmuje on swoją właściwością m.in. Gdynię, Sopot oraz Gdańsk i okoliczne powiaty. Przed złożeniem wniosku warto każdorazowo zweryfikować aktualną właściwość — wydziały i ich rozdział spraw bywają reorganizowane.

Konsultacja w kancelarii Atelier Lex

W sprawach upadłościowych Atelier Lex prowadzi klientów z Gdyni, Gdańska, Sopotu i całego Trójmiasta. Konsultacja obejmuje:

• analizę sytuacji finansowej i ocenę szans na uzyskanie postanowienia o ogłoszeniu upadłości,
• pomoc w skompletowaniu i opisaniu dokumentacji,
• przygotowanie i złożenie wniosku przez Krajowy Rejestr Zadłużonych,
• reprezentację w postępowaniu (przed syndykiem i sądem),
• opracowanie strategii dla planu spłaty wierzycieli.

Złożenie wniosku jest formalnie możliwe samodzielnie, ale rzetelne przygotowanie sprawy istotnie zmniejsza ryzyko niekorzystnych rozstrzygnięć — zwłaszcza w przypadkach, w których w grę wchodzą nieruchomości, współwłasność małżeńska, działalność gospodarcza w przeszłości lub spór co do przyczyn niewypłacalności.

Jeżeli mieszkasz w Gdyni, Gdańsku lub innym miejscu Trójmiasta i rozważasz upadłość konsumencką, skonsultuj sytuację przed złożeniem wniosku. Umów konsultację.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Ile wynosi opłata sądowa od wniosku o upadłość konsumencką w 2026 r.? Opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wynosi 30 zł i jest stała — niezależna od wysokości zadłużenia. Podstawa prawna: art. 76a ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
2. Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką? Od 1 grudnia 2021 r. wnioski składa się wyłącznie elektronicznie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ). Wymagane jest konto w systemie i podpis zaufany. Osoby bez dostępu do systemu mogą uzyskać pomoc w biurze podawczym sądu.
3. Czy mogę ogłosić upadłość, jeśli nie mam żadnego majątku? Tak. Brak majątku nie jest przeszkodą. W takiej sytuacji koszty postępowania tymczasowo pokrywa Skarb Państwa, a sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalenia planu spłaty.
4. Jak długo trwa plan spłaty wierzycieli? Standardowo do 36 miesięcy. Jeżeli sąd uzna, że dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan może trwać od 36 do 84 miesięcy.
5. Jakie długi nie podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej? Nie umarzają się m.in. alimenty, kary grzywny, renty z tytułu odszkodowania za przestępstwa, nawiązki i świadczenia orzeczone w postępowaniu karnym, a także zobowiązania umyślnie zatajone we wniosku.
6. Co stanie się z moim mieszkaniem po ogłoszeniu upadłości? Mieszkanie wchodzi do masy upadłości i może zostać sprzedane przez syndyka. Z sumy uzyskanej ze sprzedaży syndyk wydziela kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu za okres 12-24 miesięcy.
7. Czy upadłość konsumencka zatrzymuje egzekucję komorniczą? Tak. Z chwilą ogłoszenia upadłości postępowania egzekucyjne ulegają zawieszeniu, a po uprawomocnieniu postanowienia — umorzeniu. Naliczanie odsetek od zobowiązań zostaje wstrzymane.
8. Który sąd jest właściwy dla upadłości konsumenckiej w Gdyni i Gdańsku? Właściwym sądem dla mieszkańców Trójmiasta jest Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku, Wydział Gospodarczy ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych.
9. Czy muszę mieć pełnomocnika? Nie ma takiego wymogu — wniosek można złożyć samodzielnie. W praktyce jednak nieprawidłowo wypełniony wniosek bywa najczęstszą przyczyną odrzucenia lub wydłużenia postępowania. Profesjonalna pomoc istotnie zwiększa szanse na sprawny przebieg sprawy.

Zastrzeżenia

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: maj 2026 r. Wynik postępowania upadłościowego zależy od konkretnej sytuacji finansowej, charakteru zobowiązań, posiadanego majątku oraz oceny dokonanej przez sąd. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Wskazane przedziały wynagrodzenia syndyka są aktualne na 2026 r. i mogą ulegać zmianom wynikającym z corocznych komunikatów Prezesa GUS.